Đại hội Thể thao châu Á 2026 (ASIAD 2026) tại Aichi-Nagoya, Nhật Bản, đang đi đến những ngày cuối cùng. Đoàn Thể thao Việt Nam đã tham gia với mục tiêu đặt ra là giành từ 4 huy chương vàng (HCV) trở lên và phấn đấu lọt vào top 20 toàn đoàn. Tuy nhiên, tính đến hết ngày 30/9/2026, đoàn mới chỉ có 2 HCV, 1 HCB và 18 HCĐ, cho thấy mục tiêu ban đầu đang gặp nhiều khó khăn.
Các điểm chính
- Mục tiêu 4 HCV trở lên của Đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026 khó đạt được.
- Tính đến 30/9/2026, Việt Nam giành 2 HCV, 1 HCB, 18 HCĐ, xếp thứ 20 toàn đoàn.
- Hai HCV đến từ karate (kata đồng đội nữ) và cầu mây (đôi nữ).
- ASIAD ngày càng tiệm cận trình độ Olympic, tạo ra thách thức lớn cho thể thao Việt Nam.
- Cần có chiến lược đầu tư và phát triển khoa học thể thao để thu hẹp khoảng cách.
Thành tích hiện tại và mục tiêu ban đầu
Đoàn Thể thao Việt Nam bước vào ASIAD 2026 với kỳ vọng lớn, đặt mục tiêu giành ít nhất 4 HCV và nằm trong top 20 bảng tổng sắp huy chương. Mục tiêu này được xây dựng dựa trên sự đánh giá kỹ lưỡng về lực lượng, tương quan với các đối thủ trong khu vực và châu lục, cũng như quá trình đầu tư chuyên biệt cho từng môn thể thao trọng điểm.
Tuy nhiên, tính đến hết ngày 30/9/2026, Việt Nam đang đứng thứ 20 với tổng cộng 21 huy chương, bao gồm 2 HCV, 1 HCB và 18 HCĐ. Hai tấm HCV quý giá đã thuộc về nội dung kata đồng đội nữ môn karate và cầu mây đôi nữ. Tấm HCB duy nhất thuộc về Đinh Văn Tâm ở nội dung tán thủ 56kg nam môn wushu. Trong ngày 30/9, boxing nữ cũng mang về thêm 1 HCĐ của Lưu Diễm Quỳnh (hạng 75kg) và Nguyễn Thị Tâm đã vào chung kết hạng 51kg, đảm bảo ít nhất 1 HCB nữa.
Lý giải bài toán ‘khan vàng’
Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh đã thẳng thắn thừa nhận đoàn đang “khan vàng” và có phần hụt hơi so với các quốc gia Đông Nam Á khác như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia. Thái Lan, tính đến 30/9, đang dẫn đầu khu vực với 12 HCV, 10 HCB và 12 HCĐ, xếp thứ 5 toàn đoàn.
Một trong những nguyên nhân chính là sự khốc liệt ngày càng tăng của ASIAD. Đại hội này đang tiệm cận trình độ Olympic, khi nhiều cường quốc thể thao châu Á cử đến những vận động viên đẳng cấp thế giới. Điều này làm lộ rõ khoảng cách về trình độ, khoa học, công nghệ và y học thể thao giữa Việt Nam và các nước phát triển hơn. Các môn thể thao trọng điểm của Việt Nam như điền kinh, bơi, rowing hay cử tạ đều đối mặt với những đối thủ có trình độ rất cao.
So với ASIAD 19 (năm 2023) tại Hàng Châu, Trung Quốc, nơi Thể thao Việt Nam giành 3 HCV, 5 HCB và 19 HCĐ, mục tiêu 4 HCV tại ASIAD 2026 là một bước tiến nhưng cũng là một thử thách đáng kể trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Những điểm sáng và tiềm năng phát triển
Dù chưa đạt được mục tiêu HCV đề ra, những tấm HCV ở karate và cầu mây, cùng với các HCB, HCĐ ở các môn thế mạnh khác, vẫn cho thấy nỗ lực không ngừng của các vận động viên. Các môn như bắn súng, karate, cầu mây, đua thuyền và điền kinh vẫn được kỳ vọng là những điểm tựa lớn cho thể thao Việt Nam trong tương lai.
Bên cạnh đó, U23 Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu đề ra khi dừng bước ở tứ kết môn bóng đá nam sau trận thua 0-4 trước Hàn Quốc, cho thấy sự chuẩn bị và thực lực phù hợp với mục tiêu ban đầu.
Bài học kinh nghiệm và định hướng tương lai
ASIAD 2026 là một lời nhắc nhở quan trọng về khoảng cách trình độ giữa Thể thao Việt Nam và các cường quốc châu lục. Để thu hẹp khoảng cách này và đạt được những thành tích cao hơn trong các kỳ đại hội tiếp theo, Việt Nam cần có những thay đổi chiến lược toàn diện:
- Đầu tư chuyên sâu và dài hạn: Tập trung nguồn lực vào các môn thể thao có tiềm năng cạnh tranh HCV, xây dựng lộ trình đào tạo VĐV trẻ bài bản và dài hạn.
- Ứng dụng khoa học công nghệ: Nâng cao trình độ khoa học, công nghệ và y học thể thao trong huấn luyện, phục hồi chấn thương và dinh dưỡng cho VĐV.
- Nâng cao công tác tâm lý: Chú trọng công tác chuẩn bị tâm lý cho các VĐV trọng điểm, giúp họ vững vàng hơn trước áp lực thi đấu quốc tế.
- Học hỏi kinh nghiệm quốc tế: Tăng cường giao lưu, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia có nền thể thao phát triển, mời chuyên gia nước ngoài để nâng cao chất lượng huấn luyện.
Tầm nhìn cho Thể thao Việt Nam
ASIAD 2026 không chỉ là một kỳ đại hội thể thao mà còn là một bài kiểm tra thực tế cho Thể thao Việt Nam. Những kết quả đạt được, dù chưa hoàn toàn như kỳ vọng, đã cung cấp những bài học quý giá. Để vươn tầm châu lục và thế giới, Việt Nam cần một chiến lược phát triển bền vững, kết hợp giữa đầu tư có trọng điểm, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện. Chỉ khi đó, bài toán huy chương vàng tại các kỳ ASIAD tiếp theo mới có thể được giải quyết một cách hiệu quả hơn.